|
Początki Wisły:
Historia Wisły rozpoczęła się jesienią 1906 roku. Wtedy to właśnie
(najprawdopodobniej w październiku) dr Tadeusz Konczyński zorganizował na
Błoniach pierwszy turniej piłki nożnej. On też podarował 4 drużynom, a wśród
nich drużynie II Szkoły Realnej, stroje piłkarskie, dopiero co przywiezione
z Anglii. Wspomniana drużyna (zwana również drużyną Szkolnikowskiego)
otrzymała jasnoniebieskie koszulki z czarną kulą na piersiach, przeciętą
niebieskim pasem - i stąd przyjęła nazwę "Niebiescy". Pierwszym jej
kapitanem, a także pomysłodawcą zmiany nazwy na "WISŁA" był bramkarz Józef
Szkolnikowski, zaś inicjatorem założenia drużyny - prof. Tadeusz Łopuszański
- uważany zresztą za pierwszego prezesa klubu.
We wrześniu 1907 roku "Czerwoni" (drużyna Jenknera)
połączyli się z Wisłą, a niedługo potem to samo uczynili "Różowi". Wtedy
dopiero oficjalnie powstało Towarzystwo Sportowe Wisła. Jednocześnie
niebieskie koszulki zamieniono na czerwone, pozostając przy czarnych
spodenkach. Gdy jednak z Berlina nadeszły pierwsze zamówione stroje okazało
się, że na koszulkach znajdują się dwie jasnoniebieskie gwiazdy.
Pozstanowiono zachować tylko jedną z nich, zmieniając jednocześnie jej barwę
na białą. I w ten właśnie sposób powstała "Biała Gwiazda"
Ważne daty:
Jesień 1906 -
nieoficjalne powstanie
klubu
Wrzesień 1907r. -
oficjalne powstanie TS Wisła
12 wrzesień 1907r. -
wygrana 9:0 z Czarnymi w Bochni pierwszym meczem poza Krakowem
20 wrzesień 1908r. -
pierwsze udokumentowane derby pomiędzy Wisłą i Cracovią (1:1)
29 wrzesień 1908r. -
pierwsz zagraniczny mecz Wisły, w czeskiej Opawie z niemieckim Troppauer SV
(0:3)
20 grudzień 1910r. -
zgłoszenie do UEFA
20 maj 1911r. -
z inicjatywy Wisły powstaje Związek Futbolistów Polskich z siedzibą w
Krakowie
26 lipca 1911r. -
zgłoszenie wniosku o członkowstwo austriackiego związku PN (przyjęty 17
sierpnia)
8 maja 1913r. -
inauguracja mistrzostw Galicji (1.Cracovia 2.Wisła 3.Pogoń Lwów)
16 kwiecień 1914r. -
otwarcie pierwszego stadionu Wisły na Oleandrach (Wisła - Czarni Lwów 3:2)
14 lipiec 1918r. -
w Jaśle Wisła gromi Czarnych 4:0 w pierwszych meczu od wybuchu wojny
1919r. -
reaktywacja władz w Wiśle, prezesem Józef Szkolnikowski, Wisła dostaje
boisko za parkiem Jordana i zaczyna budować nową trybunę
8 kwietnia 1922r. -
pierwszy mecz na nowym stadionie
14 maja 1922r. -
pierwszy mecz reprezentacji w kraju na boisku Cracovii z Węgrami(0:3, Hneryk
Reyman i Stefan Śliwa pierwszymi reprezentantami Polski w barwach Wisły)
4 listopad 1923r. -
zdobycie wicemistrzostwa Polski, po porażce w dodatkowym meczu z Pogonią
Lwów
26 maja 1925r. -
pierwszy mecz międzypaństwowy na stadionie Wisły (Polska - Węgry 0:2)
5 wrzesień 1926r.-
zdobycie Pucharu Polski po zwycięstwie ze Spartą Lwów Pierwsze mistrzostwa
(1927-1939)
Lata przed wojną były dla "Białej Gwiazdy" bardzo udane.
Zarówno pod wzgłedem sportowym (dwa mistrzostwa Polski, wielokrotnie na
podium) jak i organizacyjnym (olbrzymia w tym zasługo ówczesnego prezesa -
Aleskandra Dembińskiego). Głównie za sprawą Wisły utworzono koalicję
popierającą ideę stworzenia ligi (do tej pory mistrza wyłanianio systemem
pucharowym) i odnoszącą się negatywnie do propozycji ówczesnego prezesa
Polskiego futbolu i Cracovii. W grudniu 1926r. utworzono Ligę Polską,
skupiającą 14 klubów. Miejsca w niej odmówiła Cracovia, a jej miejse zajęła
Jutrzenka Kraków. W premierowym sezonie ligowym Wisła zdobyła pierwsze
mistrzostwo Polski, dodatkowo Henryk Reyman został z 37 golami królem
strzelców a drużyna miała serię 12 zwycięstw pod rząd na własnym boisku. Rok
później Wiślacy obronili tytuł, ale było to juz ich ostatnie mistrzostwo
przed wojną. W tym okresie wielokrotnie byli na podium, dokładnie 3 razy
byli wicemistrzami (1930, 1931, 1936) i 4 razy na III miejscu (1929, 1933,
1934, 1938). Zajmowanie 3 i 2 pozycji nie było w opinii Wiślakow złe, ale
kiedy Cracovia była wyżej - to była olbrzymia porażka. Nieoficjalne
mistrzostwo Krakowa miało niesamowitą renomę.
Ważne daty:
3 kwietnia 1927r. -
debiut ligowy z Jutrzenką w Krakowie (4:0)
31 lipca 1927r. -
zwycięstwo z Warszawianką 8:2, Henryk Reyman strzelił jako pierwszy w
polskiej lidze 5 goli w jednym meczu
11 wrzesień 1927r. -
najwyższe w historii zwycięstwo (15:0 z TKS Toruń)
16 październik 1927r. -
ostatni mecz sezonu z Hasmoneą (2:2), Wisła mistrzem Polski
3 czerwca 1928r. -
Pierwsza ligowa batalia pomiędzy Wisłą i Cracovią (2:1 dla "pasów")
25 listopad 1928r. -
ostatni mecz sezonu 1928 z ŁKS (1:2), Wisła obroniła mistrzostwo
17 maj 1931r. - zwycięstwo
na wyjeździe z Cracovią 4:1, na tydzień przed obchodami 25-lecia klubu
24 maja 1936r. -
zakończony zwycięstwem 1:0 dla Wisły mecz z Chelsea, z okazji 30-lecia klubu
Lata wojenne (1939-1945)
To były trudne lata dla wszystkich, także dla piłkarzy.
Mecze i turnieje rozgrywano w tajemnicy o w obawie przed łapanka
(wielokrotnie przerywano z tego powodu mecze i uciekano). Sprzęt, trofea,
sztandary i inne tego typu rzeczy przechowywano w mieszkaniach działaczy,
kibiców, lub ukamuflowanych miejscach. Do pierwszego meczu w okupowanym
Krakowie doszło dość szybko - 22 października 1939r. na boisku Bronowicy
spotkały się zespoły Wisły i Krowodrzy (3:1 dla "Białej Gwiazdy"). 7
sierpnia 1940 zaingurowano pierwsze mistrzostwa okupowanego Krakowa (1.Wisła
2.Zwierzyniecki, dalej Garbarnia, Sparta, Cracovia, Groble, Juvenia, Bloki).
Wiślacy wygrali zdecydowanie wszystkie mecze, strzelając 52 gole i tracąc 8.
Bardzo szybko doszło do kolejnego turnieju (16 drużyn), w którym ponownie
zwyciężyła "Biała Gwiazda", ale juz nie tak zdecydowanie. Rok później z
uwagi na terror przniesiono mecze poza Kraków, ale juz w 1943r. odbyły się
III mistrzostwa Krakowa. Wystartowało 18 drużyn, a po eliminacjach i
właściwych mistrzostwach w finale Wisła zmierzyła się z Cracovią. Wygrały
"pasy", ale spotkanie było wyrównane i z podtekstami (pomeczowa kara dla
Wisły). W 1944r. tytuł mistrza Krakowa wrócił do Wisły (12 drużyn w
mistrzostwach). Pierwszy mecz po wojnie w Krakowie odbył się pomiędzy Wisłą
i Cracovią 28 stycznia 1945 (miasto było już wolne, wojna jeszcze trwała),
wygrali ci pierwsi 2:0.
Ważne daty:
3 września 1939r. -
prezydent Krakowa oficjalnie zabrania organizowania imprez sportowych.
22 październik 1939r. -
pierwszy mecz w okupowanym Krakowie (Wisła - Krowodrza 3:1)
7 siepnia 1940r. -
pierwsze okupacyjne mistrzostwa Krakowa
2 czerwca 1941r. -
początek II mistrzostw
21 wrzesień 1941r. -
skromny jubileusz 35-lecia TS Wisła
1942r. -
kilka spotkań Wisły poza
Krakowem
11 i 12 wrzesień 1943r. -
III mistrzostwa Krakowa (w finale Cracovia pokonuje Wisłę)
Maj 1944r. -
zdobycie przez Wisłę tytułu mistrza w IV mistrzostwach Krakowa
28 styczeń 1945r. -
pierwszy mecz w wolnym Krakowie (Wisła - Cracovia 2:0)
Powojenne triumfy i pierwszy spadek do II ligi (1945 -
1964)
Powojenne derby pomiędzy Wisłą i Cracovią cieszyły się
ogromną popularnością, na mecze przychodziło kilkanaście tysięcy widzów.
Wielką widownię zgromadzały również przyjazdy zagranicznych drużyn, np. na
meczu ze Slavią Praga przyszło 20 tys. widzów (Wisła przegrała 1:6). Jednak
pomimo to lata tuż po wojnie to czas wielkiego chaosu, wzajemnych oskarżeń o
współpracę z hitlerowcami w czasie wojny, itp. Pierwszych powojennych
mistrzów Polski wyłaniano nie-ligowym systemem, dopiero w 1948 powracając do
starej koncepcji. W połowie sezonu trenerem Wisły został czech Josef
Kuchynka, zastępując nieco niedocenianego Artura Waltera. Jednak pod wodzą
zagranicznego trenera "Biała Gwiazda" przez 3 kolejne lata rządziła polską
ligą, dwa razy zdobywając mistrzostwo Polski, a raz tylko mistrzostwo ligi.
Do najwybitniejszych graczy tego okresu należeli: Józef Kohut, "Messu" Gracz
i Jerzy Jurowicz. Trzeba dodać, że w latch 50-55 obowiązywała nazwa Gwardia,
a nie Wisła. Rok 1951r. to koniec powojennej "złotej ery". W następnych
latach bywało różnie. Jeszcze przez kilka lat Wiślacy liczyli się w walce o
mistrzostwo, później jednak drużyna popadała w przeciętność, zajmując
miejsca w środku tabeli. Wtedy też przytrafiła się najwyższa w historii
porażka, 0:12 z Legią w Warszawie. W sezonie1963/64 Wisła po raz pierwszy w
historii spadła do II ligi. Zadecydował o tym ostatni mecz, pechowo
zremisowany u siebie z Górnikiem Zabrze 3:3.
Ważne daty:
14 marca 1948r. -
pierwszy ligowy mecz po wojnie (Wisła - Polonia W-wa 6:0)
6 czerwca 1948r. -
Pierwsze powojenne derby Krakowa o ligowe punkty (Wisła - Cracovia 0:2)
Czerwiec 1948r. -
Oddany zostaje do użytku
tor żużlowy prostopadły do stadionu Wisły (to będzie przyszły stadion!)
Maj 1953r. -
Otwarcie nowego stadionu Wisły, na terenie byłego toru żużlowego (ten
stadion służy Wiśle do dzisiaj)
Wrzesień 1955r. -
zmiana, po 5-letniej przerwie, nazwy klubu z Gwardia na Wisła. ZS Gwardia
przyjęła to bardzo źle, co odbiło się na obchodach jubileuszowych 50-lecia
Wisły
7 czerwca 1964r. -
ostatni mecz sezonu, zakończony remisem 3:3 z Górnikiem Zabrze. Oznaczało to
degradację Wisły do II ligi
Walka o awans i kolejny renesans (1965 - 1982)
Spadek Wisły do drugiej ligi był szokiem dla kibiców, ale na
szczęście banicja nie trwała długo, bo już w sezonie 1964/65 krakowski
zespół zajął pierwsze miejsce na drugoligowym froncie, powracając do elity.
Pierwszy sezon w I lidze był bardzo dobry, albowiem beniaminek sięgnął po
wicemistrzostwo Polski. W 1967 zdobyła Wisła Puchar Polski. Później jednak
nie było już tak dobrze, w latach 67-72 najwyższą pozycją którą osiągneli
Wiślacy w lidze była 7. Jednak w Krakowie pojawiali się zawodnicy, którzy
niedługo staną się znani i cenieni w całym kraju: Kazimierz Kmiecik
(najlepszy strzelec w historii Wisły), Zdzisław Kapka, , Marek Kusto (trzej
panowie "K"), Ryszard Sarnat, Antoni Szymanowski, Adam Musiał, w
późniejszych latach Andrzej Iwan i Adam Nawałka. Wielu z nich do dziś
związanych jest z Wisłą. Jednak wydaje się, że ta drużyna pozostała
niespełniona. Teoretycznie posiadała najlepszy skład w Polsce (zupełnie jak
dzisiaj), ale tylko raz udało jej się zdobyć mistrzostwo Polski - w 1978r.
Zresztą i tak sezon później zawodnicy się skompromitowali zajmując dopiero
13 miejsce! Sezon 1980/81 to znowu wielki skok w tabeli, tym razem w górę,
na 2 miejsce. Ale to już był ostatni sukses na arenie krajowej, drużyna
zaczęła się rozpadać i zaczęło się robić nieciekawie. Skończyło się w 1985
roku na spadku do II ligi. Warto również wspomnieć o występach Wisły na
międzynarodowej arenie. Największym sukcesem był awans do ćwierćfinału
Pucharu Europy w sezonie 78/79.
Ważne daty:
27 czerwca 1965r. -
ostatni mecz sezonu w II lidze, przegrany z Cracovią 0:1. Wisła wróciła tam
gdzie jej miejsce - do I ligi.
9 wrzesnia 1967r. -
zwycięstwo z Rakowem Częstochowa w Kielcach w finale Pucharu Polski (2:0)
11 czerwca 1972r. -
remis z Legią w pierwszym
w historii meczu w Krakowie przy sztucznym oświetleniu
29 wrzesień 1976r. -
rewanżowy mecz w Pucharze UEFA z Celtikem Glasgow (pierwszy mecz 2:2),
zgromadził największą w historii widownię na stadionie Wisły (45 tys.) i
zakończył się zwycięstwem Polaków 2:0
2 maja 1978r. -
ostatni mecz sezonu, wygrany u siebie z Arką Gdynia 3:1. Wisła znowu
mistrzem Polski
29 sierpnia 1978r. -
1000 mecz Wisły w ekstraklasie, na prośbę działaczy rywalem w tym spotkaniu
został inny zasłużony klub - Ruch Chorzów. Wisła wygrała bez problemów 3:1,
jednak na koniec sezonu mistrzem był Ruch, a Wisła skończyła dopiero na 13
miejscu...
Najgorszy okres w historii ? (1983 - 1997)
Jeszcze na początku lat 80. Wisła była znaczącą marką w
polskim futbolu. Jednak powoli mijała era trzech panów "K" oraz innych
gwiazd zespołu z tamtego okresu. Jak to zwykle w okresach wielkich kryzysów
bywa, zaczęły się dymisje, dyskwalifikacje, oskarżenia o brak zaangażowania,
itp. Na trzy kolejki przed końcem sezonu 1985r. Tym razem banicja w II lidze
trwała znacznie dłużej niż poprzednim razem, bo aż trzy sezony. W sezonie
1988/1989 jako beniaminek "Biała Gwiazda" zajęła 12 miejsce. Ujawniły się
talenty Kazimierza Moskala (kiedy został sprzedany do Lecha, organizowano
liczne demonstracje) i Tomasz Dziubińskiego (król strzelców 1991r.). W roku
1991 Wisła zajęła 3 miejsce w tabeli i jest to JEDYNY znaczący sukces Wisły
w przeciągu wyżej wymienionych 14 lat! Później zespół znowu popadał w
przeciętność, w końcu zajmując 15 miejsce w sezonie 1993/1994. W
międzyczasie doszło do jednego z największych skandali w historii Wisły i
pamiętnego 0:6 z Legią w Krakowie na koniec sezonu 92/93. Okazja do
szybkiego powrotu na pierwszoligowy front została zaprzepaszczona w
ostatnich, pechowych meczach sezonu 94/95. Sezon później trenerem "Białej
Gwiazdy" został Henryk Apostel i była to niezwykle trafna decyzja. Wisła
awansowała do ekstraklasy, prezentując tam niezwykle ambitną postawę w
rundzie jesiennej (siódme miejsce). Kończyło się nerwówką, ale ostatecznie
utrzymano I ligę (już bez trenera Apostela). Po rundzie jesiennej sezonu
1997/1998 wydawało się, że na wiosnę Wisła znowu z wielkim trudem będzie
walczyć o ekstraklasę. Ale wtedy do klubu weszli bossowie z Tele-Foniki. Ich
olbrzymi kapitał zapoczątkował kolejny wspaniały okres w historii Wisły...
Ważne daty:
23 czerwiec 1985r. -
ostatni mecz sezonu, po
którym Wisła spada do II ligi. Na trybunach tylko 1 tys. osób...
18 czerwiec 1988r. -
ostatni mecz II-ligowego sezonu z Resovią (0:1), Wisła po 3 latach znowu w
ekstraklasie
20 czerwca 1993r. -
klęska 0:6 z Legią u siebie, spowodowana sprzedaniem meczu, poniosła za sobą
duże konsekwencje
22 maja 1996r. -
Wisła wygrywa na wyjeździe z Avią Świdnik 3:0, co przy innych korzystnych
wynikach gwarantuje im awans do ekstraklasy, w sam raz na jubileusz 90-lecia
klubu!
Wisła znowu potęgą (1998 do dzisiaj)
Na przełomie roku 97/98 nastąpiły w Wiśle zmiany, które
zapoczątkowały kolejny renesans krakowskiej drużyny. Wisłę wykupili
właściciele Tele-Foniki, spłacając wszystkie jej długi (ok. 3 mln złotych),
bardzo szybko przebudowując trybuny i siedzibę klubu. Sprowadzono kilkunastu
nowych zawodników, których ówczesny trener Wojciech Łazarek mógł po prostu
wybierać - pieniądze nie grały roli. I tak do Krakowa przybyli między
innymi: Radosław Kałużny, Kazimierz Węgrzyn, Ryszard Czerwiec, Grzegorz
Niciński, Krzystof Bukalski. Podziękowano większości "starych" zawodników,
pozostała nieliczna grupa z kapitanem Tomaszem Kulawikiem na czele. Tak jak
to było to przewidzenia, w rundzie wiosennej '98 widzieliśmy całkowicie inną
drużynę. Wisła przeskoczyła z miejsc w pobliżu strefy spadkowej do strefy
medalowej. Mistrzostwo byłoby zapewne dla "Białej Gwiazdy", ale jedna runda
to za mało i skończyło się na 3 miejscu. To i tak był niesamowity postęp w
porównaniu do poprzednich lat. Kolejny sezon Wisła zaczynała pod wodzą
utytułowanego Franciszka Smudy (niezbyt entuzjastycznie przyjęty pod
Wawelem, kibice tęsknili za Łazarkiem). Krakowska drużyna zdobyła tytuł w
stylu, którego dawno w Polsce nie widziano. Przewaga nad drugim w tabeli
Widzewem była ogromna, a mogła być jeszcze większa, gdyby po zapewnieniu
sobie mistrzostwa trener nie eskperymentował ze składem i ustawieniem.
Dodatkowo królem strzelców został Tomasz Frankowski (21 goli). Niestety, z
powodu kibolskiego wybryku podczas pucharowego meczu z AC Parmą rok
wcześniej, Wisła nie mogła zagrać w eliminacjach Champions League. Następny
sezon nie był już nie podlegał pod dyktando Wisły, zmieniano trenerów niczym
rękawiczki. Zapewne źle to wpłynęło na formę zespołu. Skończyło się na 2
miejscu i tylko finale Pucharu Polski (2:2 i 0:3 z Amicą Wronki).
Systematycznie sprowadzano nowych zawodników, m.in. Żurawskiego,
Kosowskiego, Głowackiego. Także oni mieli duży wkład w mistrzowski tytuł
2001. Zdobyto także Puchar Ligi i Superpuchar 2001. Królem strzelców
ponownie został Tomasz Frankowski (18 goli). W obecnym sezonie wszsycy
stawiali na Wisłę jako murowanego kandydata na mistrza Polski, ale została
nim Legia. Krakowskiej drużynie pozostała walka o Puchar Polski i Puchar
Ligi 2002.
|